2026 නොවැම්බර් 12 වැනි බ්‍රහස්පතින්දා ලොව පුරා කාර්යාලීය කටයුතු සාමාන්‍ය පරිදි සිදුවෙමින් තිබියදී මයික්‍රොසොෆ්ට් 365 (Microsoft 365) සේවා ජාලය හදිසියේම ඇනහිටියේය. මේ නිසා ඊමේල් යැවීමට, දින දර්ශන බැලීමට සහ අනෙකුත් සහයෝගීතා මෙවලම් භාවිත කිරීමට නොහැකිව සේවකයෝ දැඩි අපහසුතාවට පත් වූහ.
පැයක් වැනි සුළු කාලයකදී ඇමෙරිකා එක්සත් ජනපදය, එක්සත් රාජධානිය, ජපානය, සිංගප්පූරුව සහ ඕස්ට්‍රේලියාව ඇතුළු රටවල් 74ක පරිශීලකයන්ට මෙහි බලපෑම දැනී තිබිණි. නැගෙනහිර සම්මත වේලාවෙන් (ET) පෙරවරු 11:17ට පමණ එක්ස්චේන්ජ් ඔන්ලයින් ගැටලුවක් ලෙස හඳුනාගත් මෙම තත්ත්වය පසුව පුළුල් බිඳවැටීමක් බවට පත් විය. පස්වරු 1:00 වන විට ඩවුන්ඩිටෙක්ටර් වෙබ් අඩවියට අවුට්ලුක් සම්බන්ධයෙන් ලැබුණු පැමිණිලි ගණන ලක්ෂ 1.3ත් 138,058ත් අතර අගයකට පත්විය. එය සාමාන්‍ය මට්ටමට වඩා 2,000 ගුණයකටත් අධික අගයකි.
අඩපණ වූ සේවාවන් සහ AI මෙවලම්
මෙම අර්බුදයෙන් දැඩි ලෙස බලපෑම් එල්ල වූයේ එක්ස්චේන්ජ් ඔන්ලයින් (Exchange Online) පද්ධතියටයි. ඒ හරහා අවුට්ලුක් ඊමේල්, දින දර්ශන මෙන්ම ඊමේල් පණිවුඩ බෙදාහැරීම මුළුමනින්ම ප්‍රමාද විය. මීට අමතරව මයික්‍රොසොෆ්ට් ටීම්ස්, ශෙයාපොයින්ට් ඔන්ලයින්, කෝපයිලට්, මයික්‍රොසොෆ්ට් ඩිෆෙන්ඩර් XDR, ප්ලෑනර්, ටු ඩූ, වන්ඩ්‍රයිව් මෙන්ම Outlook.com සහ Hotmail ගිණුම් කිහිපයකට ද බාධා මතුවිය.
මෙම ගැටලුව මයික්‍රොසොෆ්ට් සේවාවලට පමණක් නොව කෘත්‍රිම බුද්ධි ක්ෂේත්‍රයට ද තදින් බලපෑවේය. ඕපන්ඒඅයි (OpenAI) සහ ඇන්ත්‍රොපික් (Anthropic) සමාගම් භාවිත කරන මයික්‍රොසොෆ්ට් 365 සම්බන්ධක අක්‍රීය වීමෙන් Claude for Outlook ඇතුළු මෙවලම් රැසක ක්‍රියාකාරීත්වය ඇනහිටි බව එම සමාගම් පැවසීය.
බිඳවැටීමට සැබෑ හේතුව කුමක්ද?
ස්වයංක්‍රීය සෞඛ්‍ය පරීක්ෂාවන් අසමත් වීම හේතුවෙන් සර්වර් විශාල ප්‍රමාණයක් අනපේක්ෂිතව අක්‍රීය වීම මෙම ගැටලුවට හේතු වූ බව මයික්‍රොසොෆ්ට් සමාගම කළ විමර්ශනවලදී අනාවරණය විය. ඉන් අනතුරුව ඉතිරි සර්වර් මත අධික බරක් පැටවීම නිසා පද්ධති ප්‍රතිචාර නොදක්වන තත්ත්වයට පත්ව තිබිණි. කෙසේ වෙතත්, මෙය පරිශීලක තදබදයක් හෝ සයිබර් ප්‍රහාරයක් නිසා සිදු වූවක් නොවන බව සමාගම අවධාරණය කළේය.
පද්ධතිය යථා තත්ත්වයට පත් කිරීම සඳහා සර්වර් නැවත පණගැන්වීම සහ නව යෙදවුම් තාවකාලිකව අත්හිටුවීමට පියවර ගැනිණි. නොවැම්බර් 13 වැනිදා අලුයම වන විට සර්වර් යළි පණගැන්වීමෙන් යහපත් ප්‍රතිඵල ලැබුණ ද, ඇතැම් ගිණුම්වල සේවාවන් යථා තත්ත්වයට පත්වීම තවමත් සෙමින් සිදුවන බව වාර්තා වේ.
ඊළඟට කුමක්ද?
සිද්ධියෙන් පසු සිදු කෙරෙන සම්පූර්ණ සමාලෝචන තොරතුරු ඉදිරියේදී නිකුත් කිරීමට නියමිතව තිබේ.
