බොරතෙල් වෙළෙඳපොළේ පැවති දැඩි මිල ඉහළ යාමේ තත්ත්වය මේ වන විට තරමක් ලිහිල් වී තිබේ. බ්‍රහස්පතින්දා බ්‍රෙන්ට් වර්ගයේ බොරතෙල් බැරලයක මිල ශත 80කින් හෙවත් 0.85% කින් පහත වැටී ඩොලර් 93.82ක් බවට පත්විය. මේ අතර ඇමරිකානු ඩබ්ලිව්ටීඅයි (WTI) බොරතෙල් බැරලයක මිල ඩොලර් 1.2කින් හෙවත් 1.36% කින් ඩොලර් 86.92 දක්වා පහත වැටුණි. මෙම බොරතෙල් වර්ග දෙකෙහිම මිල ඊට පෙර දිනයේදී ද 8% කට වඩා පහත වැටී අගෝස්තු 31 න් පසු වාර්තා වූ අවම මට්ටමට පැමිණ තිබිණි.
මෙම මිල පහත වැටීම වාර්තා වන්නේ ඇමරිකානු ජනාධිපති ඩොනල්ඩ් ට්‍රම්ප්ගේ රිපබ්ලිකන් පක්ෂය ලැබූ මැතිවරණ පරාජයෙන් අනතුරුවය. යුද ක්‍රියාමාර්ග පාලනය කිරීමේ හැකියාව සහිත ඩිමොක්‍රටික් පක්ෂය කොංග්‍රස් මණ්ඩලයේ බලය හිමි කරගෙන සිටීම නිසා, සාකච්ඡා මාර්ගයෙන් විසඳුමකට එළැඹීමට ට්‍රම්ප්ට වැඩි පෙළඹවීමක් ඇති වන බව නිරීක්ෂකයෝ පෙන්වා දෙති. ඉරානය වෙත පූර්ණ පරිමාණ ප්‍රහාරයක් එල්ල වීමේ ඉඩකඩ බෙහෙවින් අවම බව ගල්ෆ් කලාපීය රාජ්‍ය ආරංචි මාර්ග දෙකක් ද සඳහන් කර තිබේ.
ප්‍රධාන කරුණු:
- බ්‍රෙන්ට් බොරතෙල් බැරලයක මිල ඩොලර් 93.82 දක්වාත්, ඇමරිකානු ඩබ්ලිව්ටීඅයි බොරතෙල් බැරලයක මිල ඩොලර් 86.92 දක්වාත් පහත වැටේ.
- ඇමරිකානු කොංග්‍රස් මණ්ඩලයේ බලය ඩිමොක්‍රටික් පක්ෂයට හිමිවීම ඉරානයට එරෙහි හමුදා විකල්ප සීමා කිරීමට හේතු විය හැකි බව ආරංචි මාර්ග පවසයි.
- ගල්ෆ් කලාපයෙන් බොරතෙල් සැපයුම යථා තත්ත්වයට පත්වීමත් සමඟ ගෝලීය වෙළෙඳපොළේ අතිරික්තයක් නිර්මාණය වී ඇති බව ජේපී මෝර්ගන් ආයතනය පවසයි.
සැපයුම් යථා තත්ත්වයට පත්වෙයි
රාජ්‍ය තාන්ත්‍රික එකඟතාවක් ඇති වුවහොත් ගැටුම් හේතුවෙන් අඩාල වූ මැදපෙරදිග තෙල් සැපයුම යළි සක්‍රීය වනු ඇත. තීරණාත්මක හෝමූස් සමුද්‍ර සන්ධිය හරහා තෙල් ප්‍රවාහනය සඳහා අධික වියදමක් දැරීමට සිදුවුවද, ඒ හරහා සිදුවන නෞකා ගමනාගමනය යුද්ධයට පෙර පැවති මට්ටමට ආසන්න වී තිබේ.
ජේපී මෝර්ගන් (JPMorgan) ආයතනයේ ඇස්තමේන්තුවලට අනුව, ගල්ෆ් කලාපයේ බොරතෙල් නැවත වෙළෙඳපොළට පැමිණීම හේතුවෙන් වෙළෙඳපොළේ අතිරික්තයක් මතුව ඇත. එය සැප්තැම්බර් මාසයේදී දිනකට බැරල් මිලියන 1.1ක් වූ අතර, ඔක්තෝබර් මාසයේදී දිනකට බැරල් මිලියන 1.4 දක්වා ඉහළ ගියේය. එය පසුගිය වසරේ වාර්තා වූ දෛනික සාමාන්‍යය වන බැරල් මිලියන 1.3 ට ආසන්න අගයකි.
මැදවාර මැතිවරණයෙන් පසු ඉරාන යුද්ධය සම්බන්ධයෙන් ඩොනල්ඩ් ට්‍රම්ප් ගන්නා ඉදිරි පියවර පිළිබඳව වෙළෙඳපොළ විමසිල්ලෙන් පසුවේ. යුද්ධය අවසන් වීමේ වැඩි සම්භාවිතාවක් දැන් වෙළෙඳපොළ තුළ නිරූපණය වේ. කෙසේ වෙතත්, යුද්ධය අවසන් කිරීම සඳහා පූර්ණ රාජ්‍ය තාන්ත්‍රික විසඳුමකට යන මාවත තවමත් අවිනිශ්චිතය. ගෝලීය උපායමාර්ගික සංචිතද බෙහෙවින් පහත වැටී ඇති බැවින් ඉදිරියේදී මිලෙහි වැඩි උච්චාවචනයක් දැකගත හැකි වනු ඇත. - ජූන් ගෝ, ස්පාර්ටා කොමොඩිටීස් හි ජ්‍යෙෂ්ඨ තෙල් විශ්ලේෂක
ඉදිරිය අවිනිශ්චිතයි
මිල පහත වැටුණද, තත්ත්වය තවමත් අනපේක්ෂිත ලෙස වෙනස් විය හැකි බව විශේෂඥයෝ පවසති. ඉරානය සමඟ පවතින ආතතිය තවදුරටත් තීව්‍ර කිරීම සඳහා ධවල මන්දිරය සිය විධායක බලතල භාවිත කරනු ඇතැයි අවදානමක් පවතින බව සිටී (Citi) ආයතනය සඳහන් කළේය.
යුරේසියා සමූහය (Eurasia Group) විසින් ඇමරිකාව ඉරානයට යළි ප්‍රහාර එල්ල කිරීමේ සම්භාවිතාව 65% සිට 60% දක්වා අඩු කර ඇත. එහෙත් සැබෑ සාම ගිවිසුමක් ඇතිවීමේ අවස්ථාව 20% සිට 10% දක්වා පහත දමා ඇති අතර, පවතින අර්බුදය එලෙසම ඉදිරියට ඇදී යාමේ අවදානම 15% සිට 30% දක්වා ඉහළ නංවා තිබේ. ගැටුම යළි උත්සන්න වුවහොත් බ්‍රෙන්ට් බොරතෙල් බැරලයක මිල ඩොලර් 110 ත් 125 ත් අතර අගයකට ඉහළ යා හැකි බව එම ආයතනය අනතුරු ඇඟවීය. මෙම තත්ත්වය තවත් උග්‍ර කරමින්, පසුගිය සතියේ ඉන්ධන ඉල්ලුම වසරක් තුළ ඉහළම අගයට පත්වීම හේතුවෙන් ඇමරිකාවේ බොරතෙල්, ගැසොලින් සහ ආසවනය කළ තෙල් සංචිත පහත වැටී ඇති බව බලශක්ති තොරතුරු පරිපාලන දත්ත පෙන්වා දෙයි.
