ඉන්දියාවේ අගනුවර පුරා මිලියන සංඛ්‍යාත ජනතාවක් ගිනිකෙළි දල්වමින් හින්දු ආලෝකයේ උත්සවය සැමරූ අතර, ඒ හේතුවෙන් රථවාහන, කර්මාන්තශාලා සහ වගාබිම් ගිනි තැබීම් නිසා දැනටමත් පවතින ශීත ඍතු දුමාරය තවත් තීව්‍ර විය.
අඩු විමෝචනයක් සහිත හරිත ගිනිකෙළි පමණක් සීමිතව භාවිත කිරීමට ශ්‍රේෂ්ඨාධිකරණය මෙම මස අවසර දී තිබුණද, නීති රීති නොතකා හරිමින් නගරය පුරා පිපිරුම් හඬ දෝංකාර දුන්නේය.
අනතුරුදායක දර්ශක
ගිනිකෙළි උපරිම මට්ටමට පැමිණ පැය අටකට පමණ පසු, සඳුදා අලුයම මන්දිර් මාර්ග් ප්‍රදේශයේ පිළිකා කාරක PM 2.5 ක්ෂුද්‍ර අංශු ප්‍රමාණය ඝන මීටරයකට මයික්‍රෝග්‍රෑම් 879ක් දක්වා ළඟා වූ බව නගර රජයේ දත්ත උපුටා දක්වමින් IQAir නිරීක්ෂණ සංවිධානය පැවසීය.
එම අගය ලෝක සෞඛ්‍ය සංවිධානය නිර්දේශ කළ දෛනික උපරිම සීමාව මෙන් 59 ගුණයකට ආසන්න අගයකි. මිලියන 30කට අධික ජනගහනයක් වෙසෙන නවදිල්ලි අගනගරයේ දුමාරය පාලනය කිරීම සඳහා බලධාරීන් දැනටමත් රථවාහන සහ ඉදිකිරීම් කටයුතු සීමා කර තිබුණි.
දුමාරයට හේතු
ඉන්දීය පරිසර අමාත්‍යාංශය වාර්තා කරන පරිදි, දිල්ලියේ ශීත ඍතු දූෂණයෙන් සියයට 23ක් රථවාහන මගින් ජනනය වන අතර, ගොවිබිම්වල පිදුරු ආදිය පිළිස්සීම වැනි ජෛව ස්කන්ධ දහනය මගින් සියයට 20ක් එකතු වේ.
ගල් අඟුරු බලාගාර ඇතුළු කර්මාන්ත මගින් ආසන්න වශයෙන් සියයට නවයක් එකතු වේ. විශාලතම කොටස වන සියයට 27ක ප්‍රමාණය වායුගෝලයේ වායු අතර සිදුවන රසායනික ප්‍රතික්‍රියා මගින් නිර්මාණය වන ද්විතීයික අංශු මගින් ඇතිවේ.
The Lancet Planetary Health හි පළවූ 2024 අධ්‍යයනයකට අනුව, 2009 සිට 2019 දක්වා කාලය තුළ ඉන්දියාවේ සිදුවූ මරණ මිලියන 3.8කට පමණ වායු දූෂණය සෘජුව සම්බන්ධ වී තිබේ.
